OTOP นวัตวิถี

บทความที่น่าสนใจ

สืบสานตำนานไหม บ้านหัวฝาย

ปลูกหม่อนเลี้ยงไหม งามวิไลผ้าไหมมัดหมี่ วิถีพื้นบ้าน วนอุทยานภูหันภูระงำ

          ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม วิถีชีวิตของชาวไทยส่วนใหญ่ในชนบทจึงมักดำเนินไปอย่างเรียบง่ายตามแบบเกษตรกร เมื่อว่างเว้นจากการทำไร่ทำนา ชาวบ้านแต่ละพื้นถิ่นจะมีอาชีพเสริมที่แตกต่างกันออกไป แต่สำหรับชาวบ้านหัวฝาย อำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น อาชีพเสริมเมื่อว่างเว้นจากการทำนากลายเป็นอาชีพที่สร้างชื่อเสียงให้แก่ชุมชนเป็นอย่างมาก นั่นคือ ผ้าไหมมัดหมี่บ้านหัวฝาย

ไหมมัดหมี่ บ้านหัวฝาย

บ้านหัวฝาย อยู่ทางใต้ของอำเภอชนบทลงไปประมาณ 21 กิโลเมตร ชาวบ้านมีวิถีชีวิตเรียบง่ายท่ามกลางทุ่งนาสีเขียวขจี เมื่อว่างจากการทำนา ชาวบ้านหัวฝายจะรวมกลุ่มกันผลิตผ้าไหมผืนงามตั้งแต่กรรมวิธีเลี้ยงไหมจนกระทั่งทอออกมาเป็นผ้าไหมส่งถึงมือลูกค้า

บ้านหัวฝายมีต้นหม่อนขึ้นอยู่มากมาย ใบหม่อนนี้เป็นอาหารชั้นเลิศของหนอนไหม ช่วงเช้าของทุกวันชาวบ้านจะออกมาเก็บใบหม่อนไปเลี้ยงเจ้าหมอนไหมตัวน้อย ส่วนไหมที่เป็นดักแด้จนสามารถผลิตเส้นไหมได้แล้ว ชาวบ้านจะนำไปต้มเพื่อจะนำเส้นไหมออกมา เรียกวิธีการนี้ว่า “สาวไหม”

ชาวบ้านหัวฝายจะบรรจงจัดเรียงเป็นแนวผืนผ้าแล้วนำเชือกมามัดเส้นไหมตามลวดลายที่ออกแบบไว้ก่อนที่จะนำไปย้อมไหม จะทำให้เส้นไหมที่ออกมามีสีติดในส่วนที่ไม่มีเชือกมัดไว้ กระบวนการนี้เองเป็นที่มาของคำว่า “ไหมมัดหมี่” ทำให้ผ้าไหมมัดหมี่ถูกวางลวดลายตั้งแต่การย้อมสีใส่ในเส้นไหมทุกเส้น เมื่อถึงขั้นตอนการทอผ้า ช่างทอต้องอาศัยความละเอียดและชำนาญในการวางลายเส้นไหมแต่ละเส้นให้ตรงตามลวดลายที่ย้อมไว้ และต้องจัดเรียงเส้นไหมจากกระสวยที่พุ่งออกมาให้ตรงตามลวดลาย นับว่าเป็นภูมิปัญญาของบรรพชนไทยอย่างแท้จริง

ไม่ใช่แต่เพียงผ้าไหมมัดหมี่ ชาวบ้านหัวฝายยังต่อยอดภูมิปัญญาของบรรพบุรุษด้วยการริเริ่มสร้างสรรค์ผลิต “ผ้าไหมแต้มหมี่” ขึ้นมาใหม่ คือการใช้สีแต้มลงไปเป็นลวดลายลงบนเส้นไหมที่ย้อมแล้ว แล้วนำไปทอเหมือนผ้ามัดหมี่ ก่อให้เกิดผืนผ้าที่มีลวดลายเป็นเอกลักษณ์อย่างใหม่ของบ้านหัวฝายขึ้น

แอ่งเล็กเช็คอิน ที่บ้านหัวฝาย

          ความประทับใจแรกที่เราจะได้พบที่บ้านหัวฝาย เมื่อเรามาเยือนหมู่บ้านแห่งนี้นอกจากเราจะได้เรียนรู้กระบวนการทอผ้าครบถ้วนทุกขั้นตอนแล้ว ท่ามกลางธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ล้อมรอบด้วยทุ่งนากว้าง ไม่ไกลจากหมู่บ้าน นักท่องเที่ยวสามารถดื่มด่ำกับธรรมชาติของวนอุทยานภูหัน-ภูระงำ ที่ยังคงสมบูรณ์ไปด้วยพันธุ์ไม้และโขดหินสวยงามประหนึ่งมีใครมาจัดวางไว้ เดินป่ากันเหนื่อยแล้วกลับออกมาก็มีอาหารอร่อยตำรับอีสานรอเราอยู่ ไม่ว่าจะเป็น ส้มตำ ต้มยำไก่บ้าน ปลานึ่งแจ่ว และอาหารที่ได้มาจากการเลี้ยงไหมนั่นคือ “ดักแด้ไหมทรงเครื่อง” รสเด็ดเคี้ยวเพลินจนไม่อยากจะวางช้อนเลยทีเดียว เมื่ออิ่มท้องก็นอนพักกันสักคืนที่โฮมสเตย์บ้านหัวฝาย ที่เตรียมไว้รับรองนักท่องเที่ยวอย่างเพียงพอ ก่อนจะกลับก็อย่าลืมซื้อหาผลิตภัณฑ์ OTOP ทั้งผ้าไหมมัดหมี่ ผ้าไหมสีพื้น สมุนไพร ไม้ถูพื้น ปลาร้าบอง ขนม ฯลฯ เพราะบ้านหัวฝายแห่งนี้ได้รับรางวัล OTOP Village Champion ของจังหวัดขอนแก่น ที่การันตีคุณภาพของบ้านหัวฝายได้เป็นอย่างดี

ข้อมูลการเดินทาง

          บ้านหัวฝายห่างจากตัวเมืองขอนแก่นประมาณ 70 กิโลเมตร สามารถเดินทางไปโดยใช้ทางหลวงหมายเลข 2 จากตัวเมืองลงไปทางใต้ประมาณ 45 กิโลเมตร เมื่อถึงแยกบ้านไผ่ให้เลี้ยวขวาเข้าสู่ถนน 229 วิ่งต่อไปอีก 11 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าสู่ถนนหมายเลข 2199 ตรงต่อไปอีก 12 กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงชนบทขอนแก่นเลขที่ 1023 เข้าไป 3.2 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวาเข้าสู่ทางหลวงชนบทขอนแก่น 5040 ประมาณ 5 กิโลเมตร จะมีป้ายบอกทางอยู่ตลอด สังเกตได้ไม่ยาก ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมงจากตัวเมืองขอนแก่นก็จะถึงบ้านหัวฝาย

สมัครรับข้อมูลข่าวสาร

ติดตามข่าวสารโครงการ OTOP นวัตวิถีก่อนใคร ทางอีเมล