ลัดเลาะกว่าพันโค้ง เรียนรู้วิถีคราฟท์ฉบับชาวเหนือ

บุกดินแดนแห่งปางมะผ้า เมืองในม่านหมอก เรียนรู้วิถีชีวิตชาวเขาและชวนท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ธรรมชาติ ภาพของทิวเขาสลับซับซ้อนตลอดแนวเส้นทางที่แคบ บวกกับความโค้งไปโค้งมาของหุบเขาหลายพันโค้ง รถคันเล็ก ๆ กำลังขับมุ่งหน้าสู่บ้านจ่าโบ่ อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน สถานที่ที่จะทำให้เราได้สัมผัสธรรมชาติมากขึ้น ท่ามกลางวัฒนธรรมของชาวเขาเผ่าลาหู่ และทะเลหมอกที่คุ้นตาจากหนังสือ Amazing in Thailand ความประทับใจถูกสร้างขึ้นตั้งแต่รถวิ่งขึ้นเขา หมอกจาง ๆ และหมอกหนาตา กระจายสลับกันไปมาตลอดเส้นทาง สมกับสมญานามเมืองในม่านหมอก แม้ความจริงหมอกที่เจอนี้เป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้นก็ตาม


วันนี้ที่แห่งแรกที่เรามาเยือนคือ โฮมสเตย์ ของคุณอุทัย บันดาลทอง ซึ่งเจ้าตัวยังมีตำแหน่งเป็นถึงผู้ใหญ่บ้านของที่นี่ แต่ก่อนที่จะไปถึง เราก็ขอแอบสำรวจรอบ ๆ สักหน่อย เพื่อซึมซับบรรยากาศชุมชนและธรรมชาติอย่างเต็มที่

จากการที่ได้สอบถามคนที่นั่นก็ได้ข้อมูลบางอย่างที่น่าสนใจว่า ชาวบ้านที่นี่ส่วนใหญ่เป็นชนเผ่าลาหู่ หลายคนอาจไม่คุ้นหูกับคำนี้ จากการหาข้อมูลเพิ่มเติมของเว็บไซต์การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ระบุว่า ชาวลาหู่ที่เราไม่คุ้นชื่อนี้ก็คือชาวเขาเผามูเซอนี่เอง สำหรับบรรพบุรุษชาวลาหู่บ้านจาโบ่ เป็นลาหู่ที่มาจาก 3 ชาติพันธุ์ย่อย คือ มูเซอดำ มูเซอแดง และมูเซอเหลือง

แต่สิ่งที่น่าสังเกตสำหรับนักท่องเที่ยวอย่างเราก็คือ แม้ว่าจะมีเทคโนโลยีจากภายนอกเข้าถึงมากแค่ไหน เช่นอินเทอร์เน็ต แฟชั่น และเทคโนโลยีสมัยใหม่ จากภายนอกลุกล้ำแค่ไหน เติบโตประมาณใด

“พวกเขาก็ยังคงอนุรักษ์วัฒนธรรมดั้งเดิมไว้ คือ ภาษาและเครื่องแต่งกายแบบลาหู่”

จุดเริ่มต้นของสินค้า การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และโฮมสเตย์ ฉบับ OTOP นวัตวิถี
ผลิตภัณฑ์ฝีมือชาวลาหู่ บ้านจ่าโบ่ เป็นผลงานที่พัฒนาขึ้นมาโดยชุมชน ซึ่งกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ภายใต้โครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี ได้ให้การสนับสนุนและช่วยเหลือหลายๆ ด้าน โดยเฉพาะการพัฒนาองค์ความรู้พื้นฐานและขยายช่องทางการตลาด ไม่ใช่แค่สินค้า OTOP เท่านั้น แต่ตอนนี้ยังกระจายไปถึงการท่องเที่ยวอีกด้วย

ชาวบ้านที่นี่จะประกอบอาชีพ โรงทอผ้า ลานเต้นจะคึ โรงตีเหล็ก ไร่หมุนเวียน โรงตำข้าว ฯลฯ สำหรับสถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียงชุมชนบ้านจ่าโบ่ที่น่าสนใจ คือ ถ้ำตอก๊อ ถ้ำบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ และแหล่งประวัติศาสตร์ที่สำคัญอย่างถ้ำผีแมน” ชาวบ้านที่นี่แนะพวกเรา

จุดชมทะเลหมอกและพระอาทิตย์ขึ้นยอดนิยม
บ้านจาโบ่ อาจไม่ได้สูงเหนือระดับน้ำทะเลหลายพันเมตรแบบที่อื่น แต่ความสูง 915 เมตรจากระดับน้ำทะเลก็สามารถสร้างความประทับใจได้ไม่ยาก เพราะจุดชมวิวสายหมอก ความสวยงามของพระอาทิตย์ อากาศเย็นสบาย สายลมที่ปะทะหน้า และความเรียบง่ายของหมู่บ้านเล็กๆ บนสันเขา ดึงดูดทุกคนไว้ได้อย่างเบ็ดเสร็จ

ผู้ที่สนใจการท่องเที่ยวและสินค้าสไตล์ OTOP นวัตวิถี สามารถเดินทางมาด้วยรถยนต์ จากตัวเมืองแม่ฮ่องสอน ใช้เส้นทาง 1095อำเภอปาย จนถึงด่านตรวจ แล้วให้เลี้ยวซ้ายไปอีก 4 กิโลเมตร จนถึงชุมชนบ้านจ่าโบ่ ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงครึ่ง

หลังจากที่เราได้สัมผัสกับพื้นที่แห่งนี้ด้วยหัวใจและความเข้าใจเรื่องราวต่างๆ มากขึ้น ก็ทำให้เราคิดเรื่องราวบางอย่างได้ขึ้น บางครั้งสถานที่ท่องเที่ยวก็มีหัวใจเหมือนกัน หัวใจของผู้คน หัวใจของชุมชน หัวใจของสถานที่ หากเราสามารถสร้างความเข้าใจต่างๆ ระหว่างนักท่องเที่ยวและคนท้องถิ่น การเข้ามาของโลกภายนอกจะไม่สามารถทำลายความสมบูรณ์ดั่งเดิมของสถานที่ วัฒนธรรม และชุมชนได้เลย

‘เป็นสิ่งที่เราทุกคนต้องหันมารับผิดชอบร่วมกันอย่างแท้จริง และโครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี กำลังบอกพวกเราทุกคนอยู่ผ่านผู้คน สถานที่ ความเป็นอยู่ และธรรมชาติ’

สมัครรับข้อมูลข่าวสาร

ติดตามข่าวสารโครงการ OTOP นวัตวิถีก่อนใคร ทางอีเมล